आपले सण

 बेंदूर ... जिवा शिवाची माझी जोडी महाराष्ट्र आणि कर्नाटक या दोन्ही भागात साजरा होणारा आजचा सण. आपला भारत हा कृषिप्रधान देश. महाराष्ट्राच्या मातीत देखील सोने पिकते. आता हे सोन पिकविण्यासाठी शेतकरी बांधवांचा मित्र म्हणजेच बैल. अजूनही बऱ्याच भागात बैल आणि बैलगाडीचा वापर करून शेती करतात. शेतकऱ्याच्या जोडीने तितक्याच कदापि जास्त ताकदीने बैल शेतात राबतो. आपल्या धन्याच्या जोडीने धान्य पिकवतो. आता बऱ्याच ठिकाणी बैलांच्या जागी नांगरणी, किंवा अन्य कामांसाठी टॅक्टर वापरला जातो मात्र तरीही बैलांचा वापर कमी झाला नाही.  याच बैलांच्या मदतीचे उपकार त्यांच्याप्रती दाखविलेली कृतज्ञता म्हणजेच हा बेंदूर सण. भारतातील इतर राज्यातही हा सण साजरा केला जातो मात्र तिथीनुसार दिवस वेगळा पाहायला भेटतो. आपल्याकडे याला महाराष्ट्र बेंदूर किंवा महाराष्ट्रीयन बेंदूर असे देखील म्हणतात. बेंदूर आणि पुढे श्रावण महिन्यात येणार बैलपोळा दोन्ही सण साजरा सारख्याच पद्धतीने साजरा केला जातो. बेंदूर आषाढ पौर्णिमेला साजरा केला जातो.  शेतात बैल राबतो, तो कष्ट करतो, त्याच्याविषयीची आपुलकीची भावना निर्माण होऊन आजच्या दिवस ...

बकरी ईद ... ईद मुबारक  रमजान या पवित्र महिन्यानंतर बरोबर ७० दिवसांनी बकरी ईद साजरी केली जाते. मुस्लीम धर्मीयांमध्ये हा एक मुख्य सण म्हणून साजरा केला जातो. या ईद ला ईद अल अजहा ज्याचा अर्थ कुर्बानी साठीची ईद असाही होतो. इस्लाम धर्माच्या मान्यतेनुसार हजरत इब्राहीम यांनी ईश्वराच्या सांगण्यानुसार ईश्वरी परंपरेला अनुसरून त्याच्या वाटेवर योग्य दिशेने जाण्यासाठी त्यांच्या मुलाची म्हणजे हजरत इस्माईल ला बळी देण्याचे ठरवले. मात्र ज्या वेळी हा बळी दिला जात होता त्यावेळी हजरत इस्माईलच्या जागी अचानक बकऱ्यांचा बळी गेला आणि इस्माईल वाचला. ही ईश्वरी शक्ती त्याची आठवण असावी म्हणून ही ईद साजरी केली जाते.  बकरी ईद ही इस्लामिक धर्माच्या अनुसार हिजरी च्या शेवटच्या महिन्यात जू अल हज्जा मध्ये साजरा केला जातो. जगभरातील सर्व मुस्लीम बांधव सौदी अरेबियातील मक्का येथे जमतात. एकंदरीतच मक्क्यात या ईदला एक आंतरराष्ट्रीय दर्जा प्राप्त होतो. मुसलमानांचा पवित्र ग्रंथ कुराण च्या अनुसार मानवाला बीज असलेली फळे खायचा आदेश दिला आहे तर प्राणांना गवत - झाडपाला खाण्याचा आदेश आहे. कुराणात कोठे जर मांस खाण्याचा आदेश असेल...

आषाढी एकादशी  प्रा. अलोक पवार हिंदू धर्मातील सणांच्या परंपरेतील एक मोठा सण म्हणजे आषाढी एकादशी. प्रत्येक मराठी महिन्यात तशा दोन एकादशी येतात पण आषाढात येणारी ही एकादशी मराठी मातीच्या, मराठी लोकांच्या हृदयातून फुलणारा सण म्हणायला काही हरकत नाही. आषाढी कार्तिकी अशा या दोन्ही एकादशींचे महत्व भरपूर आहे. विठ्ठलाच्या आरतीमधील ओळी पण या दोन्ही एकादशींचे महत्व सांगतात. " आषाढी - कार्तिकी भक्त जन येती ... " या एकादशीला देवशयनी एकादशी पण म्हणतात.  पंढरपूर म्हणजे संपूर्ण महाराष्ट्राची देवभूमी. आणि पंढरपूरचा विठोबा म्हणजे संपूर्ण महाराष्ट्राचे आराध्य दैवत. त्यामुळे अवघा महाराष्ट्र, त्यामधील जे वारकरी संप्रदायातील भक्त आहेत, ते सर्व जण पंढरपुरात येतात. महाराष्ट्रातील एवढा मोठा जनसमुदाय त्या विठ्ठलाला भेटायला आतुरलेला असतो. त्यामुळे एक आत्मीयता, एक नाविण्य, एक शिस्त, एक भक्तीभाव पंढरपुरात एकवटलेला दिसून येतो. मागील वर्षापासून ही वारी जरी बंद असली तरी महाराष्ट्राच्या मनातील विठू माउलीची भक्ती यदकिंचितही कमी झालेली नाही.  महाराष्ट्राच्या कानाकोपऱ्यापासून संतपरंपरा असलेले सर्व भाविक आपल्य...