तुळशीचे लग्न

 तुळशीचे लग्न

डॉ. अलोक पवार

आमच्या सणांना बऱ्याच लोकांनी नाव ठेवायला सुरवात केली आहे. श्रद्धा आणि अंधश्रद्धा याच्या फेऱ्यामध्ये गुरफटून हिंदू सण आले की त्यांना बऱ्याच अहिंदू लोकांकडून नावे ठेवली जातात. आमचे हिंदू सण हे बऱ्यापैकी पर्यावरणाच्या धर्तीवर असल्याने त्याच महत्व हे सर्वांपर्यंत पोहोचले पाहिजे. मात्र येथील पूजा मांडणाऱ्या लोकांनी चुकीचे महत्व पसरविल्याने या सणांना नाव ठेवली जातात. 

माझ्या एक मॅडम होत्या आमचे आम्हाला स्त्री अभ्यास ( Feminism) शिकवायच्या. त्यांनी शिकवता शिकवता तुळशीचा विषय काढला होता. त्यांचं म्हणणं होत काही हिंदू धर्मातील सासू सुनेला सकाळी सकाळी तुळशीला पाणी घालायला लावतात. ती सून पाणी घालते, तुळशीला फेऱ्या मारते. त्या मॅडमच्या म्हणण्यानुसार ही परंपरा रीती रीवाज चुकीचा आहे.

या मॅडमचे डोळे उघडवण्याची वेळ खरे तर तेंव्हापासून होती. मात्र त्यांच्या सोबत सर्वांना तुळशीचे आणि तिच्या लग्नाचे पण महत्व 

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

वटपौर्णिमा : एक अनोखी कहाणी

Image
वटपौर्णिमा : एक अनोखी कहाणी प्रा. पवार अलोक अर्जुन अलका ते दोघेही नोकरी करत होते. कला आणि मनोज दोघांची नोकरी अत्यावश्यक सेवेमधली होती त्यामुळे दोघांनाही नोकरीवर कोरोनाची भयानक परिस्थिती असूनही जावे लागत असे. एक बाजूला रोजचे मृत्यूचे वाढते आकडे कानावर यायचे. पण यांच्या नोकरीवरची सेवा त्यांना करायलाच लागे. एके दिवशी अचानक कलाला तिच्या नवऱ्याचा फोनवरून फोन येतो की, "तुमचे अहो सिटी हॉस्पिटलमध्ये ऍडमिट झाले आहेत, त्यांना श्वास घ्यायला अतिशय प्रॉब्लेम होतोय. त्यांची कोरोना ची टेस्ट पॉझिटिव्ह आली आहे." ही बातमी ऐकूनच कलाच्या पायाखालची जमीन हलते. कलाच्या सासू आणि सासऱ्यांना दोघांनाही मधुमेहाचा त्रास होता. सासऱ्यांचं नुकतंच अटॅक येऊन गेल्यामुळे मोठं आजारपण निस्तरल होत त्यामध्ये कला आणि मनोज च होत तेवढी साठवणूक घालवली होती.  कलाला आता सर्व निर्णय एकटीलाच घ्यायचे होते. ती कामावर होती त्यामुळे तिने त्वरित तिच्या वरिष्ठांना कळवून तेथून बाहेर पडली आणि सिटी हॉस्पिटलच्या दिशेने धाव घेतली.  कोरोनाच्या परिस्थितीमुळे बाहेर न रिक्षा होती ना बस. तिचे घर जवळ असल्यामुळे ती घरून कामावर ये जा ही चालत...
Read more

नागपंचमी

Image
  नागपंचमी प्रा. पवार अलोक अर्जुन अलका हिंदू संस्कृतीला अनुसरून आपण देवतांना तर पूजतोच पण या देवतांमध्ये आपल्याला बरेचदा निसर्गातील काही ठळक ठराविक तरतुदी समोर येताना दिसतात. ज्यामध्ये शंकरासोबत नंदी, नाग, देवी सोबत सिंह, अगदी गणपती सोबत उंदीर दिसून येतो. निसर्गातील याच गोष्टींना मान देणे हे आपण या विविध सणांद्वारे शिकतो आणि शिकणेच अतिशय महत्वाचे आहे. प्रत्येक गोष्टीमागील शास्त्र समजून घेणे अतिशय महत्वाचे आहे. सर्व प्रथम आपण पारंपरिक पुराण काय सांगतात याकडे पाहू. गरुड पुराणानुसार, एका ब्राम्हणाला सात मुलं होती, सर्वांची लग्न झाली होती. श्रावण महिना आल्याने सात सुनांपैकी सहा सुना या माहेरी मार्गस्थ होतात. त्यांच्या कडे माहेरी जाण्याचे कारण म्हणजे श्रावण महिन्यातील रक्षाबंधन. भावाला भेटण्याचा दिवस. उर्वरित सून खूप उदास होऊन देव्हाऱ्यात बघते आणि प्रार्थना करते मला भाऊ असता तर मी त्याला ओवाळले असते राखी बांधली असती. देव्हाऱ्यात असलेल्या शेषनागाला ही धाव ऐकू येताच तो त्वरित सरपटत त्या स्त्रीच्या घरी ब्राम्हण वेशात येतो आणि त्या स्त्रीला राखी बांधण्यास सांगतो. भावाच्या आशेने घरी आलेल्या ...
Read more

काळभैरव जयंतीनिमित्त

Image
 काळभैरव जयंतीनिमित्त अलोक पवार साधारण महाराष्ट्रामध्ये प्रत्येक गावामध्ये काळभैरवाचे मंदिर असते. अगदी घरात म्हणले तरी हा काळभैरव प्रत्येक हिंदू माणसांच्या घरात देखील कुलदैवत म्हणून विराजमान दिसतो. कालभैरव बऱ्याचदा मंदिरांमध्ये रूढी परंपरा यांच्या मध्ये घट्ट होताना दिसतो. काही दिवसांपूर्वी स्त्रिया आणि मंदिरप्रवेश या विषयावर महाराष्ट्रात आणि केरळमध्ये पण बराच तांडव झाला, वाद झाला. या लढाई मध्ये कोण हरल कोण जिंकलं हे पाहण्यापेक्षा आपण सत्य शोधलं पाहिजे आणि त्याला अनुसरून आपले आचरण केले पाहिजे. सर्वात पहिले आपण या देवाच्या उत्पत्तीच्या काही गोष्टीं समजून घेऊ. एकदा ब्रम्हा विष्णू आणि महेश म्हणजेच भोलानाथ शंकर यांच्यामध्ये वाद झाला, विषय होता तिघांमध्ये नक्की श्रेष्ठ कोण? देवांमध्ये असा वाद होणे म्हणजे थोडे आश्चर्यच नाही. तिघांचे स्थान तसे आपल्या जागेवर इतके मोठे होते की त्याची तुलना इतरांशी होऊ शकत नव्हते. एक निर्मिती करणारा होता, एक पालन करणारा होता तर एक मोक्ष देणारा होता. मात्र हा वाद इतका विकोपाला गेला की भगवान शंकराला प्रचंड राग आला आणि त्यांनी रुद्राक्षातून काळभैरवाची निर्मिती क...
Read more